Cevdet Sunay

Türkiye Cumhuriyeti’nin 5. cumhurbaşkanı asker ve devlet adamıdır. 1899 yılında Erzurum’da doğmuş 1982 yılında İstanbul’da vefat etmiştir.

Kuleli Askeri Lisesin de eğitim almıştır. 1917′de, son sınıftayken Birinci Dünya Savaşı’ nın subay gereksinimi nedeniyle benzerleriyle birlikte talimgaha alındı. Kısa bir eğitimden sonra topçu asteğmen rütbesiyle Filistin Cephesi’ne gönderildi. Kudüs Savaşı’nda yararlılığı görülerek teğmenliğe yükseltildi. Türk ve Alman savaş madalyası aldı. 1918 Ağustosunda İngilizlere tutsak düştü. Mısır’daki İngiliz tutsak kampına gönderildi. Serbest kalınca Kurtuluş Savaşı’na katılmak üzere Anadolu’ya geçti.

Önce Maraş ve Antep Cephesi’nde görevlendirildi. 1922 başında Batı Cephesi’nde 41. Tümen Topçu Alayı’nda görev aldı. Sakarya ve Başkomutanlık Meydan Savaşları’na katıldı. Zaferde İstiklal Madalyası ile ödüllendirildi. Savaş sonrasında Harp Okulu öğrenimini tamamladı. 1927′de Topçu Okulu’nu bitirdi. Aynı yıl girdiği Harp Akademisi’ni 1930′da bitirerek kurmay subay oldu. Kara Kuvvetleri’nin çeşitli birlik ve karargah görevlerinde Harp Akademisi’nde iki kez öğretmen olarak geçen başarılı hizmetten sonra Zırhlı Tugay komutanıyken Ağustos 1949′da tuğgeneralliğe yükseltildi. General rütbelerinde Genelkurmay Harekat Başkanlığı, 33. Tümen Komutanlığı ve 9. Kolordu Komutanlığı yaptı. Ağustos 1959′da orgeneralliğe yükselerek Genelkurmay İkinci Başkanlığı’ na atandı.

27 Mayıs 1960 Harekatından sonra 3 Haziran 1960′ta Kara Kuvvetleri Komutanlığı’na, 4 Ağustos 1960′ta da Genelkurmay Başkanlığı’na getirildi. 22 Şubat 1962 ve 21 Mayıs 1963 askeri ayaklanmaları kararlı tutumuyla bastırıldı. 1965′te dolan görev süresi bir yıl uzatıldı. 14 Mart 1966′da isteğiyle emekliye ayrıldı. Aynı gün cumhurbaşkanı vekili tarafından Cumhuriyet senatosu üyeliğine atandı. 28 Mart 1966′da TBMM tarafından cumhurbaşkanı seçildi. Cumhurbaşkanlığı döneminde TBMM’de onaylanan 944 yasadan 17′sini bir daha görüşülmek üzere Meclis Başkanlığı’na geri gönderdi.

927 yasa yayınlanarak yürürlüğe girdi. 3 kez Süleyman Demirel, 2 kez Nihat Erim, 1 kez Suat Hayri Ürgüplü ve son olarak Ferit Melen’i başbakan olarak hükümeti kurmakla görevlendirdi. Ancak, Ürgüplü’nün hükümetini onaylamadı. Çağrılı olarak sırasıyla İran, Pakistan, Tunus, Irak, Afganistan, İngiltere, Fransa, ABD, Libya, Ürdün, Habeşistan (Etiyopya), SSCB, Romanya ve Federal Almanya’yı resmen ziyaret etti. ABD ve Fransa dışında bu devletlerin başkanlarını Ankara’da ağırladı. 25 kişiyi kontenjandan senatör atadı. Görev süresinin bitiminde 29 Mart 1973′ te senatör olarak Cumhuriyet Senatosu’na katıldı. Bu görevini 12 Eylül 1980′e kadar sürdürdü.