Afganistan hakkında bilgiler

Ülke adı: Resmi tam adı: Afganistan İslam Cumhuriyeti

kısa şekli : Afganistan

Yerel tam adı: Jomhuri-ye Eslami-ye Afghanestan

yerel kısa şekli: Afganestan

eski adı: Afganistan Cumhuriyeti

ingilizce: Islamic Republic of Afghanistan

Yönetim şekli: İslami Cumhuriyet

Başkent: Kabil

İdari bölümler: 34 il (vilayet); Badakhshan, Badghis, Baghlan, Balkh, Bamyan, Daykundi, Farah, Faryab, Ghazni, Ghor, Helmand, Herat, Jowzjan, Kabul, Kandahar, Kapisa, Khost, Kunar, Kunduz, Laghman, Logar, Nangarhar, Nimroz, Nuristan, Paktika, Paktiya, Panjshir, Parwan, Samangan, Sar-e Pul, Takhar, Uruzgan, Wardak, Zabul.

Bağımsızlık günü: 19 Ağustos 1919

Milli bayram: Kurtuluş günü, 19 Ağustos (1919)

Anayasa: 16 Ocak 2004

Hukuk sistemi: İslam hukuku

Üye olduğu uluslararası örgüt ve kuruluşlar: AsDB (Asya Kalkınma Bankası), CP, ECO (Ekonomik İşbirliği Örgütü), ESCAP (Asya ve Pasifikler Ekonomik ve Sosyal Komisyonu), FAO (Tarım ve Gıda Örgütü), G-77, IAEA (Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı), IBRD (Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası), ICAO (Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü), ICRM (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Hareketi), IDA (Uluslararası Kalkınma Birliği), IDB (İslam Kalkınma Bankası), IFAD (Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu), IFC (Uluslararası Finansman Kurumu), IFRCS (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Toplulukları Federasyonu), ILO (Uluslarası Çalışma Örgütü), IMF (Uluslararası Para Fonu),Intelsat, IOC (Uluslararası Olimpiyat Komitesi), IOM (Uluslararası Göçmen Teşkilatı), ITU (Uluslararası Telekomünikasyon Birliği), NAM, OIC (İslam Konferansı Örgütü), OPCW (Kimyasal Silahları Yasaklama Organizasyonu), UN (Birleşmiş Milletler), UNCTAD (Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı), UNESCO (Eğitim-Bilim ve Kültür Örgütü), UNIDO (Endüstriyel Kalkınma Örgütü), UPU (Dünya Posta Birliği), WFTU (Dünya İşçi Sendikaları Federasyonu), WHO (Dünya Sağlık Örgütü), WMO (Dünya Meteoroloji Örgütü), WToO (Dünya Turizm Örgütü)

Konum: Güney Asya’da, Pakistan’ın kuzey batısında, İran’ın doğusunda yer almaktadır.

Coğrafi konumu: 33 00 Kuzey enlemi, 65 00 Doğu boylamı

Haritadaki konumu: Asya

Yüzölçümü: toplam: 652,230 km²; kara: 652,230 km²; su: 0 km²

Sınırları: toplam: 5,529 km

Sınır komşuları: kuzeydoğuda Çin 76 km, batıda İran 936 km, doğu ve güneyde Pakistan 2,430 km, kuzeyde Tacikistan 1,206 km, kuzeyde Türkmenistan 744 km, kuzeyde Özbekistan 137 km

Sahil şeridi: 0 km (kara ile çevrili)

Sahip olduğu denizler: yok (kara ile çevrili)

İklimi: Sert bir bozkır iklimi hakimdir; kışları soğuk, yazları sıcak geçer.

Arazi yapısı: Kuzeydoğu ve güneyde engebeli dağlık arazilere ve ovalara sahiptir. Kuzey doğusunu Hindu Kuş dağları kaplar. Ayrıca güneyde Süleyman, kuzeyde Bendi Türkistan dağları mevcuttur. Güney bati bölgeleri geniş çöllerle kaplıdır.

Deniz seviyesinden yüksekliği: en alçak noktası: Amu Darya 258 m; en yüksek noktası: Nowshak 7,485 m

Doğal kaynakları: doğal gaz, petrol, kömür, bakır, krom, kükürt, kurşun, çinko, demir, berilyum, yakut, tuz, kıymetli taşlar

Arazi kullanımı: tarıma uygun topraklar: %12.13

sürekli ekinler: %0.21

diğer: %87.66 (2005 verileri)

Sulanan arazi: 27.200 km² (2003 verileri)

Doğal afetler: Hindu Kuş dağları bölgesinde depremler; su baskınları; kuraklıklar

Akarsuları: En önemli akarsuyu Hilmend’dir. Amuderya, Kokça, Kunduz ve Kâbil adlı akarsuları bulunmaktadır. Bunların dışında küçüklü büyüklü çok sayıda akarsuyu mevcuttur.

Coğrafi not: Kara ile çevrili

Nüfus: 28.396 milyon (2009 Temmuz ayı tahmini)

Yaş yapısı: 0-14 yaşlarda: %44.6 (erkek 7,095,117/kadın 6,763,759)

15-64 yaşlarda: %52.9 (erkek 8,436,716/kadın 8,008,463)

65 yaş ve üzerinde: %2.4 (erkek 366,642/kadın 386,300) (2009 tahmini)

Nüfus artış oranı: %2.629 (2009 tahmini)

Mülteci sayısı: 21 mülteci/1,000 nüfus (2009 tahmini)

Cinsiyet oranı: doğumlarda: 1.05 erkek/kadın

15 yaş altı: 1.05 erkek/kadın

15-64 yaşlarında: 1.05 erkek/kadın

65 yaş ve üzeri: 0.93 erkek/kadın

toplam nüfusta: 1.05 erkek/kadın (2009 tahmini)

Bebek ölüm oranı: 151.95 ölüm/1,000 doğan bebek (2009 tahmini)

Ortalama hayat süresi: Toplam nüfus: 44.64 yıl

erkeklerde: 44.47 yıl

kadınlarda: 44.81 yıl (2009 tahmini)

Ortalama çocuk sayısı: 6.53 çocuk/1 kadın (2009 tahmini)

HIV/AIDS – hastalıklarına yakalanan yetişkin sayısı: %0.01(2001 verileri)

Ulus: Afgan

Nüfusun etnik dağılımı: Pestunlar %42, Tacikler %27, Hazaralar %9, küçük etnik unsurlar (Aymaklar, Türkmenler, Beluciler ve diğerleri) %13, Özbekler %9

Dinler: Sünni Müslümanlar %80, Şii Müslümanlar %19, diğerleri %1

Dil: Resmi dil Peştuca ve Afgan Farsçasıdır. Nüfusun %35 i Peştuca, %50 si Farsça (Dari), %11 i Özbekce ve Türkmence, %4 ü Belucice ve Pasice) ve diğer azınlıkların dillerinde konuşmaktadır.

Okur yazar oranı: 15 yaş ve üzeri bilgiler

toplam nüfus: %28.1

erkeklerin: %43.1

kadınların: %12.6 (2000 tahmini)