Koronavirüs insan vücuduna nasıl giriyor

Koronavirüs insan vücuduna nasıl giriyor? Tüm vücudu nasıl etkiliyor? 

İlk olarak 1960’lı yıllarda karşılaşılan bu virüsün, SARS koronavirüsü ve Wuhan kökenli CoVID-19 koronovirüsleri en yaygın çeşitleri olarak biliniyor. Peki, koronavirüs nedir, belirtileri neler? Koronavirüs nasıl bulaşır?

Koronavirüs salgını, tüm dünyada hızla yayılıyor.  Günümüzde şuana kadar yaklaşık 130bin kişi hayatını kaybetti.  2019 yılı Aralık ayında Çin’in Wuhan kentinde bulunan bir hayvan pazarından ortaya çıkan koronavirüs salgını tüm dünyayı etkisi altına aldı. Kişilerin bireysel olarak bir takım tedbirler alması gerekiyor. En çok merak edilenlerden biri koronavirüs vücuda nasıl giriyor? Belirtileri neler? 

Koronavirüsün ilk belirtiler nelerdir ?

Burun akıntısı
Boğaz ağrısı
Öksürük
Ateş
Nefes almada zorluk 

Koronavirüs vücudu nasıl etkiliyor?

Hastalıkların bir çoğu hafif şiddette seyrediyor. Ancak dünya genelinde 6.500’e yakın insan yaşamını yitirdi.

KULUÇKA DÖNEMİ

Bu, koronavirüsün vücuda yerleştiği dönem. Virüs, önce hücrelere yerleşiyor ve ardından bunları ele geçiriyor.

Resmi adı Sars-CoV-2 olan koronavirüs, nefesle (yakınımızda bulunan bir kişinin öksürmesiyle) ya da virüs bulaşmış yüzey ya da yüzümüze temasla vücudumuza giriyor.

Virüs önce boğaza, solunum yollarına ve akciğerlere yerleşiyor. Bu bölgeler, uzmanların ifadesiyle kısa sürede “koronavirüs fabrikalarına” dönüşüyor. Buralardan yayılan çok sayıda yeni virüs diğer hücrelere sirayet ediyor.

Bu erken aşamada, genellikle insanlar hastalık belirtisi göstermiyor. Hatta bazı hastalarda hiçbir zaman belirti görülmüyor.

Virüsün enfekte olduğu ilk semptomların görüldüğü zaman arasındaki kuluçka dönemi, kişilere göre değişiklik göstermekle birlikte ortalama beş gün kabul ediliyor.

 

KORONAVİRÜSTE HAFİF VAKALAR

 

Koronavirüs vakalarının en büyük bölümü bu grupta yer alıyor. 10 kişiden sekizi hastalığı hafif geçiriyor. En önemli ortak belirti ateş ve öksürüktür.

Vücutta kırıklık, boğaz ve baş ağrıları görülmesi de mümkün olmakla beraber görülemeyebilir de.

Ateş, bağışıklık sisteminin enfeksiyona tepkisinden kaynaklanıyor. Bağışıklık sistemi, sitokin adlı kimyasallar salgılayarak vücudumuzun diğer bölümlerini uyarıyor. Bu sırada ağrı, acı ve ateş ortaya çıkıyor.

Başlangıçta kuru olan Koronavirüs öksürüğünün nedeni enfekte hücrelerin tahriş olmasıdır. Daha sonra hastalar içinde virüsün öldürdüğü akciğer hücreleri olan balgam çıkarmaya başlıyor.

Bu belirtiler, yatak istirahati, bol miktarda sıvı tüketimi ve parasetamol ile ortadan kaldırılabiliyor. Bu aşama yaklaşık bir hafta sürüyor ve bunun için hastaneye gitmek gerekmiyor. 

Birçok kişi sahip olduğu bağışıklık sistemi ile virüsü yendiği için bu aşamada iyileşebiliyor. Ama bazı kişilerde durum ağırlaşabiliyor.

Bilinen bilgilere göre, kuluçka aşaması bu belirtilerle tanımlanıyor. Fakat bazı yeni çalışmalar, bu dönemde burun akıntısı gibi soğuk algınlığı belirtilerinin de görülebildiğine işaret ediyor.

 

KORONAVİRÜSTE AĞIR VAKALAR

İnsandaki bağışıklık sistemi virüse aşırı tepki gösterirse hastalık ilerliyor. 

Vücuda gönderilen kimyasal sinyaller inflamasyona yol açıyor. Bu sinyallerin çok iyi bir şekilde dengelenmesi gerekiyor. Aşırı inflamasyon tüm vücuda zarar veriyor.

Londra King’s College Üniversitesi’nden Dr. Nathalie MacDermott;  Virüs bağışıklık sisteminin tepkisinde dengesizliği tetikliyor ve aşırı inflamasyon oluşuyor. Virüsün bunu nasıl yaptığını henüz bilmiyoruz. diyor.

Hepimizin bildiği üzere akciğerlerdeki inflamasyon zatürre olarak adlandırılıyor.

Ağızdan giren virüs soluk borusundan akciğerlere inince akciğerlerde küçük hava kesecikleri oluşuyor.

Kana oksijen karışınca dışarı karbondioksit çıkıyor. Ama zatürrede bu keseciklerin içi suyla dolmaya başlıyor ve bu da nefes alma güçlüğüne neden oluyor. Bazı insanların bu aşamada solunum cihazına bağlanması gerekiyor.

Çin’den gelen verilere göre hastalıkların yüzde 14’ü bu seviyelerde seyrediyor.

 

KORONAVİRÜSTE KRİTİK VAKALAR

 

Koronavirüste hastalıkların şuana kadar yüzde 6’lık bir kısmını kritik vakalar oluşturuyor.

Bu aşamada, vücut fonksiyonları yerine getirememeye başlıyor ve ciddi ölüm riski ortaya çıkıyor. Bu dönemde bağışıklık sistemi kontrolden çıkıyor ve tüm vücuda zarar vermeye başlıyor.

Kan basıncı tehlikeli derecede düşünce ya da organlar çalışmamaya başlayınca septik şok yaşanabiliyor.

Akciğerlerdeki aşırı inflamasyonun sonucu ortaya çıkan akut solunum sıkıntısı sendromunda vücut, hayatta kalabilmek için ihtiyaç duyduğu kadar oksijen alamıyor.

Bunun sonucu olarak böbrekler kanı temizleyemiyor, bağırsakların çeperleri zarar görüyor.

Dr. Bharat Pankhania “Virüs, karşı konulamayacak kadar bir inflamasyona yol açıyor ve çoklu organ yetmezliği ortaya çıkıyor” diyor.

Ve bağışıklık sistemi virüsü yenemezse, virüs vücudun her yerine yayılıyor ve çok daha fazla hasara yol açıyor.

Bu aşama büyük oranda invaziv tedavi gerektiriyor ve bu, ECMO’yu da (Ekstrakorporal membran oksijenizasyonu) içerebiiyor.

ECMO tedavisinde akciğerin görevini bir makine üstleniyor.

Makine, borular yardımıyla vücuttan kanı alıyor, oksijenizasyonunu sağlayıp vücuda geri gönderiyor.

Ama hastalığın çok ilerlediği durumlarda organlar vücudu canlı tutamıyor.