Faranjit Hastalığı

Faranjit boğazda, küçük dil arkasında ve bademciklerin olduğu bölgenin (farenks) iltihaplanmasına denir. Faranjiti oluşturan nedenlerin başında virüsler ve bakteriler gelir. Çocuklarda faranjitlerin yüzde 95’i virüslerdir. Erişkinlerde ise yüzde 3-5 oranında bakterilerdir. Bu tür mikroplarla oluşan faranjitlere akut faranjit denir.

Burnun mekanik olarak tıkanıklığı, kemik eğrilikleri ve burundaki etlerin büyük olması, alkol, sigara, alerji, beslenme bozuklukları, iklim değişiklikleri özellikle üst solunum yollarının diğer hastalıkları gibi faktörler faranjitin gelişmesini kolaylaştırır. Hastalık, vücutta lokal ve genel belirtiler gösterir. Lokal belirtiler; boğazda ağrı, yanma, batma hissi, öksürük, yutma zorluğu ve boğazın o bölümünde şişlik ve kızarıklık ile kendini belli eder. Bunlar lokal belirtilerdir.

Genel belirtiler; ateş yükselmesi, boyundaki lenf bezlerinin şişmesi, iştahsızlık, hâlsizlik, yorgunluk gibi belirtilerdir. Hastalığın tedavisi mutlak surette istirahat, kalorisi yüksek gıdalar, ayrıca ilaç, vitamin ve nefes açıcı ilaçlarla olur. Eğer akut faranjit tam tedavi edilmez ve kolaylaştırıcı faktörler hâlen devam ediyorsa hastalık kronikleşebilir. Ayrıca kronikleşmede şu etkenler de sayılabilir: Ailevî yatkınlık, dolaşım sistemi hastalıkları, böbrek hastalıkları, sindirim sistemi hastalıkları, endokrin hastalıklar ve gayrisıhhî ortamlarda çalışma hastalığın kronikleşmesine yardımcı etkenlerdir. Bir başka neden de farenkse komşu organların kronik hastalıklarıdır. Kronik faranjitin şekillerini hekim saptar.

Bunlar şöyle sıralanabilir: Basit tipte kronik faranjit, daha çok gençlerde görülür. Muayenede farenks mukozasında kırmızılık ve üzerinde ufak tipte kabarcıklar hâlinde lenf bezleri görülür. Yine bu bölgede kurumuş ifrazat vardır ve hasta bunu çıkarmak için gıcık şeklinde öksürmek ister. Hypertrofik şeklinde lenfler biraz daha büyümüştür. Dolayısıyla farenks mukozası kalınlaşmıştır ve hasta, genzinde tutkal gibi yapışık ifrazat olduğunu söyler. Lateral faranjitte ise farenksin yan duvarlarında, yani bademciklerin arka tarafında yukarıdan aşağıya inen şerit şeklinde kalınlaşmış mukoza ve lenf bantları görülür.

Hasta, sabah kalktığı zaman boğazında ağrı ve sanki yabancı cisim varmış gibi bir durumun olduğunu hisseder. Atrofik faranjit de farenks mukozası incelmiş, pembe görünümünü kaybetmiş, soluk bir durumdadır. Hastanın boğazında kuruluk ve sertlik hissi, yapışkan kabukların bulunması, nefesinin kokması şikâyet konusudur. Mukozanın görünümü cilalı gibidir. Kronik faranjit ve faranjitlerin tedavisi; akut faranjitlerin doğru tedavi edilmesi, ilaçların doğru alınması ve tam istirahattir. Eksik tedavi, hastalığı uzatır. Hastanın ailevî yatkınlığı varsa, kronikleştiyse, mevcut hastalığı kolaylaştırıcı faktörlerin ortadan kaldırılması gerekir. En önemlisi, burunda solunumu engelleyen bir kemik eğriliği veya et varsa düzeltilmesi gerekir. Büyük kentlerdeki hava kirliliği de faranjit nedenidir.