{"id":518,"date":"2016-05-31T11:16:50","date_gmt":"2016-05-31T11:16:50","guid":{"rendered":"https:\/\/dostkelimeler.com\/hikaye\/2016\/05\/31\/cenk-calan-ihtiyar\/"},"modified":"2016-05-31T11:16:50","modified_gmt":"2016-05-31T11:16:50","slug":"cenk-calan-ihtiyar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.dostkelimeler.com\/hikaye\/cenk-calan-ihtiyar\/","title":{"rendered":"\u00c7enk \u00c7alan \u0130htiyar"},"content":{"rendered":"

\u00c7enk \u00c7alan \u0130htiyar<\/strong><\/p>\n

(Bilmem) i\u015fittin mi? \u00d6mer zaman\u0131nda pek g\u00fczel, pek latif \u00e7enk \u00e7alan bir \u00e7alg\u0131c\u0131 vard\u0131. B\u00fclb\u00fcl onun sesinden kendini kaybeder; bir namesini dinleyenlerin \u015fevki, y\u00fcz misli artard\u0131. Meclisleri, cemiyetleri, onun na\u011fmeleri s\u00fcsler; onun sesinden k\u0131yametler kopard\u0131. Sesi, israfil gibi mucizeler g\u00f6sterir, \u00f6l\u00fclerin bedenlerine can ba\u011f\u0131\u015flard\u0131. Yahut \u0130srafil\u2019e yard\u0131m ederdi; onun namelerini dinleyen fil bile kanatlan\u0131rd\u0131. \u0130srafil, birg\u00fcn namesini d\u00fczer ve y\u00fczlerce y\u0131ll\u0131k \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f \u00f6l\u00fcye can verir.
\nPeygamberlerin de i\u00e7lerinde \u00f6yle na\u011fmeler vard\u0131r ki o na\u011fmelerde isteyenlere, de\u011fer bi\u00e7ilmez bir hayat eri\u015fir. Fakat o na\u011fmeleri his kula\u011f\u0131 duymaz, \u00e7\u00fcnk\u00fc his kula\u011f\u0131 , k\u00f6t\u00fcl\u00fckler y\u00fcz\u00fcnden pis bir haldedir. \u0130nsano\u011flu perinin na\u011fmesini i\u015fitmez; \u00e7\u00fcnk\u00fc perilerin s\u0131rlar\u0131na yabanc\u0131d\u0131r.
\nGer\u00e7i perinin na\u011fmesi de bu alemdedir ama g\u00f6n\u00fcl na\u011fmesi her iki sesten de y\u00fcksektir. Zira peri de, insan da mahpustur; ikisi de bu bilgisizlik ve gaflet zindan\u0131ndad\u0131r.
\nRahman Suresinden \u201cYa ma\u2019\u015faralcinin\u201d ayetini oku; \u201cTenf\u00fczu testa\u2019tiu \u201cnun manas\u0131n\u0131 iyice bil! Velilerin i\u00e7i na\u011fmeleri evvela der ki: \u201cEy yokluk aleminin c\u00fcz\u00fcleri! Kendinize gelin; nefis yoklu\u011fundan ba\u015f \u00e7\u0131karan; bu hayali, bu vehmi bir tarafa at\u0131n!
\nEy Kevn \u00fc fesat aleminde tamamiyle \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f canlar! Ebedi canlar\u0131n\u0131z ne v\u00fccuda geldi, ne do\u011fdu!\u201d O na\u011fmelerden pek az, pek c\u00fczzi bir miktar\u0131n\u0131 s\u00f6ylesem canlar, mezar ve merkatlerinden ba\u015f kald\u0131r\u0131rlar.
\nKulak ver! Ona\u011fmeler uzakta de\u011fil; fakat sana s\u00f6yleme\u011fe izin yok. Agah ol ki veliler, zaman\u0131n israfil\u2019idirler. \u00d6l\u00fcler, onlardan can bulur, geli\u015firler. \u00d6l\u00fc canlar, ten mezar\u0131nda kefenlerine b\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015f yatarlarken onlar\u0131n sesinden s\u0131\u00e7ray\u0131p kalkarlar.
\nDerler ki: Bu ses, \u00f6b\u00fcr seslerden bamba\u015fka; \u00e7\u00fcnk\u00fc diriltmek Allah sesinin i\u015fidir. Biz \u00f6ld\u00fck, tamamiyle \u00e7\u00fcr\u00fcd\u00fck, mahvolduk. Fakat Allah sesi gelince hepimiz dirildik, kalkt\u0131k.
\nAllah sesi ister hicab ard\u0131ndan, ister hicabs\u0131z gelsin…Cebrail, Meryem\u2019e, yakas\u0131ndan \u00fcfleyerek ne verdiyse Allah sesi de insana onu verir. Ey derileri alt\u0131nda yoklu\u011fun \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fcp mahvetti\u011fi kimseler! Sevgilinin sesiyle yokluktan d\u00f6n\u00fcn, tekrar var olun!
\nO ses, Allah kulunun bo\u011faz\u0131ndan \u00e7\u0131ksa da esasen ve mutlaka Padi\u015fahtan gelmektedir. Allah ona dedi ki: \u201cBen dilim, sen v\u00fccutsun. Ben senin hislerin, memnuniyet ve gazab\u0131n\u0131m,
\nY\u00fcr\u00fc! Benimle duyan, benimle g\u00f6ren sensin. S\u0131r sahibi olmak da ne demek? Bizzat s\u0131r sensin. Sen mademki hayret aleminde \u201cLillah\u201d s\u0131rr\u0131na mazhar oldun, ben de senin olurum. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u201cKim, Allah\u2019n\u0131n olursa Allah onun olur.\u201d
\nSana bazen sensin derim, bazen de benim derim. Ne dersem diyeyim, ben ayd\u0131n ve parlak bir g\u00fcne\u015fim. Her nerede bir \u00e7\u0131ra\u011fl\u0131ktan parlasan orada b\u00fct\u00fcn alemin m\u00fc\u015fk\u00fclleri hallolur.
\nG\u00fcne\u015fin bile gideremedi\u011fi, ayd\u0131nlatamad\u0131\u011f\u0131 karanl\u0131k, bizim nefsimizden ku\u015fluk \u00e7a\u011f\u0131 gibi ayd\u0131nlan\u0131r. Adem evlad\u0131na esmas\u0131n\u0131 bizzat g\u00f6sterdi. ( Adem\u2019i, isimlerine mazhar etti); di\u011fer mevcudata esma, Adem\u2019den a\u00e7\u0131ld\u0131. Nurunu, istersen Adem\u2019den al, istersen ondan…\u015farab\u0131, dilersen k\u00fcpten al, dilersen k\u00fcpten al, dilersen testiden!
\n\u00c7\u00fcnk\u00fc bu testi, k\u00fcple adamak\u0131ll\u0131 birle\u015fmi\u015ftir; o iyi bahtl\u0131 testi, senin gibi ( zahiri zevklerle \u015fad de\u011fil, hakiki ne\u015feyle ne\u015felenmi\u015f) tir. Mustafa, \u201cBeni g\u00f6rene benim y\u00fcz\u00fcm\u00fc g\u00f6ren ki\u015fiyi g\u00f6rene ne mutlu\u201d dedi.
\nBir mumdan yanm\u0131\u015f olan \u00e7\u0131ra\u011f\u0131 g\u00f6ren, yakinen o mumu g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu tarzda o mumdan yak\u0131lan \u00e7\u0131ra\u011fdan ba\u015fka bir \u00e7\u0131ra\u011f, ondan da di\u011fer bir mum yak\u0131lsa ve ta y\u00fcz\u00fcnc\u00fc muma kadar, hep o ilk mumun nuru intikal etse, sonuncu mumu g\u00f6rmek, hepsinin asl\u0131 olan ilk mumu g\u00f6rmektir.
\n\u0130stersen o nuru, son \u00e7\u0131ra\u011fdan al, istersen ilk \u00e7\u0131ra\u011fdan…hi\u00e7 fark yok. Nuru dilersen son gelenlerin mumundan g\u00f6r, dilersen ge\u00e7mi\u015flerin mumundan.<\/p>\n

Peygamber, \u201cHakk\u0131n g\u00fczel ve temiz kokular\u0131 ,bu g\u00fcnlerde esecek o vakitlere kulak verin, akl\u0131n\u0131z o vakitlerde olsun ki, bu \u00e7e\u015fit g\u00fczel kokular\u0131 alas\u0131n\u0131z, bu f\u0131rsat\u0131 ka\u00e7\u0131rmay\u0131n\u0131z dedi.
\nG\u00fczel koku geldi, sizin haberiniz yokken esip, esip gitti… Diledi\u011fine can ba\u011f\u0131\u015flay\u0131p ge\u00e7ti. Ba\u015fka bir koku daha eri\u015fti; uyan\u0131k ol ey arkada\u015f, uyan\u0131k ol ki bundan da mahrum kalmayas\u0131n.
\nAte\u015f me\u015frepli olan can, ondan ate\u015f s\u00f6nd\u00fcrme kabiliyetini kazand\u0131. Ho\u015f olmayan can, onun l\u00fctfu ile ho\u015f bir hale geldi. Ate\u015fli can, onun y\u00fcz\u00fcnden s\u00f6nd\u00fc. \u00d6l\u00fc, onun ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndan kaftan giyindi.
\nBu tazelik, Tub\u00e2 a\u011fac\u0131n\u0131n tazeli\u011fi; bu hareket, Tub\u00e2 a\u011fac\u0131n\u0131n hareketidir. Halk\u0131n hareketlerine benzemez.
\nE\u011fer bu ebedi nefha, yere g\u00f6\u011fe nazil olsa yer ehliyle g\u00f6k ehlinin \u00f6dleri su kesilirdi. Esasen bu nihayeti olmayan nefhan\u0131n korkusundan, g\u00f6kler, yery\u00fcz\u00fc ve da\u011flar o emaneti y\u00fcklenmekten \u00e7ekindiler. \u201cFeebeyne en yahmilneh\u00e2\u201d ayetini oku da g\u00f6r.
\nKorkusundan da\u011f\u0131n y\u00fcre\u011fi kan olmasayd\u0131 \u201cE\u015ffekna minha\u201d denir miydi?
\nBu Allah kokusu d\u00fcn gece bize bir ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc zuhur etti, fakat birka\u00e7 lokma geldi, kap\u0131y\u0131 kapad\u0131.
\nLokma i\u00e7in bir Lokman rehin oldu. \u015eimdi Lokman’\u0131n s\u0131ras\u0131; ey lokma sen \u00e7ekil. Bir mihnet ve me\u015fakkat lokmas\u0131 y\u00fcz\u00fcnden Lokman’\u0131n aya\u011f\u0131na batan dikeni \u00e7\u0131kar\u0131n.
\nOnun aya\u011f\u0131nda diken de\u011fil, g\u00f6lgesi bile yok. Fakat siz, h\u0131rstan onu fark edemiyorsunuz. Hurma olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc diken bil. \u00c7\u00fcnk\u00fc, sen \u00e7ok nank\u00f6r, \u00e7ok g\u00f6rg\u00fcs\u00fczs\u00fcn. Lokman\u0131n can\u0131, Allahn\u0131n bir g\u00fcl bah\u00e7esindeyken neden can aya\u011f\u0131 bir dikenden incinsin. Bu diken yiyen v\u00fccut, devedir. Mustafa\u2019dan do\u011fan da bu deveye binmi\u015ftir.
\nEy deve! S\u0131rt\u0131nda \u00f6yle bir g\u00fcl dengi var ki kokusundan sende, y\u00fczlerce g\u00fcl bah\u00e7esi meydana gelmi\u015ftir.
\nHalbuki sen, hala mugeylan dikenine ve kumsala meylediyorsun. Bu arta kalas\u0131 dikenden g\u00fcl nas\u0131l toplayacaks\u0131n?
\nEy bu arama y\u00fcz\u00fcnden taraf taraf, bucak bucak dola\u015f\u0131p duran! Ne vakte kadar \u201cNerede bu g\u00fcl bah\u00e7esi\u201d diyeceksin?
\nAya\u011f\u0131ndaki bu dikeni \u00e7\u0131karmad\u0131k\u00e7a g\u00f6z\u00fcn g\u00f6rmez. Nas\u0131l d\u00f6n\u00fcp dola\u015fabilirsin? Ne \u015fa\u015f\u0131lacak \u015fey, cihana s\u0131\u011fmayan Ademo\u011flu, gizlice bir dikenin ba\u015f\u0131nda dola\u015f\u0131p durmakta!
\nMustafa bir hem dem elde etmek i\u00e7in geldi; \u201cKellimini ya Humeyra\u201d dedi.
\n\u201cEy Humeyra! Nal\u0131 ate\u015fe koyda bu da\u011f, lal haline gelsin\u201d buyurdu.
\nHumeyra kelimesi, m\u00fcennestir can da m\u00fcennsi semaidir. Araplar cana m\u00fcennes demi\u015flerdir. Fakat can\u0131n m\u00fcenneslikten pervas\u0131 yok. \u00c7\u00fcnk\u00fc, ruhun ne erkekle bir alakas\u0131 var, ne kad\u0131nla!
\nM\u00fczekkerden de y\u00fckselir, m\u00fcennesten de. Bu, kurudan ya\u015ftan meydana gelen ruh (u hayvani) de\u011fildir ki. Bu can, ekmekten kuvvetlenen, yahut k\u00e2h \u015f\u00f6yle, k\u00e2h b\u00f6yle bir hale gelen can de\u011fildir.
\nBu ruh ho\u015fluk verir, ho\u015ftur, ho\u015flu\u011fun ta kendisidir. Ey maksad\u0131na eri\u015fmek i\u00e7in vesilelere ba\u015f vuran! Ho\u015f olmayan insan\u0131 ho\u015f bir hale getiremez. Sen \u015fekerden tatl\u0131 bir hale gelsen bile o tat bazen senden gidiverir, bu m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.
\nFakat fazla vefakarl\u0131k sebebiyle tamamen \u015feker olursan buna imkan yoktur. Nas\u0131l olurda \u015fekerden tat ayr\u0131l\u0131r, imkan\u0131 var m\u0131?
\nEy ho\u015f arkada\u015f! A\u015f\u0131k, halis ve saf \u015farab\u0131, kendisinden bulur, onunla g\u0131dalan\u0131rsa bu makamda art\u0131k ak\u0131l kaybolur, (bu s\u0131rra ak\u0131l ermez). Akl\u0131 c\u00fczi s\u0131rra sahip gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcrse de hakikatte a\u015fk\u0131 inkar eder. Zekidir bilir; fakat yok olmam\u0131\u015ft\u0131r. Melek bile yok olmad\u0131k\u00e7a \u015eeytand\u0131r.
\nAkl\u0131 c\u00fczi s\u00f6zde ve i\u015fte bizim dostumuzdur. Ama hal bahsine gelirsen orada bir hi\u00e7ten bir yoktan ibarettir. Varl\u0131ktan fani olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in o, hi\u00e7tir, yoktur. Kendi dile\u011fiyle yok olmay\u0131nca nihayet zorla, istemedi\u011fi halde yok olacakt\u0131r. Bu da ona yeter.
\nCan kemaldir, \u00e7a\u011f\u0131rmas\u0131 sesi de kemaldir. Onun i\u00e7in Mustafa \u201cEy Bilal bizi dinlendir ferahland\u0131r; Ey Bilal! G\u00f6nl\u00fcne nefh etti\u011fim o nefhadan, o feyizden dalga dalga co\u015fan sesini y\u00fccelt. Adem\u2019i bile kendinden ge\u00e7iren, g\u00f6k ehlinin bile ak\u0131llar\u0131n\u0131 hayrete d\u00fc\u015f\u00fcren o nefhayla sesini y\u00fckselt!\u201d buyurdu.
\nMustafa o g\u00fczel sesle kendinden ge\u00e7ti. Ta\u2019ris gecesinde namaz\u0131 ka\u00e7t\u0131. O m\u00fcbarek uykudan ba\u015f kald\u0131rmad\u0131; sabah namaz\u0131n\u0131n vakti ge\u00e7ip ku\u015fluk \u00e7a\u011f\u0131 geldi. Ta\u2019ris gecesi, o gelinin huzurunda tertemiz canlar\u0131, el \u00f6pme devletine eri\u015fti.
\nA\u015fk ve can… her ikisi de gizli ve \u00f6rt\u00fcl\u00fcd\u00fcr. Allahya “gelin” dedi\u011fim i\u00e7in beni ay\u0131plama.
\nSevgili benim s\u00f6z\u00fcme dar\u0131lsayd\u0131 susard\u0131m; bana bir lahzac\u0131k m\u00fchlet verseydi s\u00fckut ederdim.
\nFakat \u201cS\u00f6yle, bu s\u00f6z ay\u0131p olmaz. Senin s\u00f6z\u00fcn, gayb alemindeki kaza ve kaderin zuhurundan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir\u201d demekte. Ay\u0131ptan ba\u015fka bir \u015fey g\u00f6rmeyene ay\u0131pt\u0131r. Fakat gayb aleminin pak ruhu, hi\u00e7 ay\u0131p g\u00f6r\u00fcr m\u00fc? Ay\u0131p cahil mahluka nispetle ay\u0131pt\u0131r; makbul Allahya nispetle de\u011fil.
\nK\u00fcf\u00fcr bile yaratana nispetle bir hikmettir. Fakat bize nispet edecek olursan bir afet, bir felakettir. Birisinde y\u00fczlerce faziletle beraber bir de ay\u0131p bulunsa o ay\u0131p nebatat\u0131n sap\u0131 mesabesindedir. Terazide her ikisini de birlikte tartarlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc, nebatat ve sap; ikisi de bedenle can gibi ba\u011fda\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.
\n\u015eu halde b\u00fcy\u00fckler, bu s\u00f6z\u00fc bo\u015f yere s\u00f6ylemediler: Temiz ki\u015filerin cisimleri de, can gibi saft\u0131r. Onlar\u0131n s\u00f6zleri de ni\u015fan\u0131 olmayan ve bir kayda gelmeyen can olmu\u015ftur, nefisleri de suretleri de. Onlara d\u00fc\u015fman olanlar\u0131n canlar\u0131 ise s\u0131rf cisimdir. O d\u00fc\u015fman, tavla oyununda k\u0131r\u0131lm\u0131\u015f zar gibi faydas\u0131zd\u0131r, ancak bir addan ibarettir.
\nD\u00fc\u015fman topra\u011fa girdi, tamam\u0131 ile toprak oldu. Bu ise tuzlaya d\u00fc\u015f\u00fcp tamam\u0131 ile ar\u0131nd\u0131. O tuz, \u00f6yle bir tuzdur ki Muhammed, ondan meslahat kazanm\u0131\u015f, o y\u00fczden melih s\u00f6z\u00fc fasih olmu\u015ftur.
\nBu tuz, bu melahat, ondan miras kalm\u0131\u015ft\u0131r; varisleri de seninledir, ara bul! Varisler senin huzurunda oturuyorlar, fakat nerede senin huzurun? Senin \u00f6n\u00fcndedirler, fakat nerede \u00f6n\u00fc sonu d\u00fc\u015f\u00fcnen can.
\nE\u011fer sen, kendinde \u00f6n, art oldu\u011funu san\u0131yorsan cisme ba\u011fl\u0131s\u0131n, candan mahrumsun. Alt, \u00fcst, \u00f6n, art; cismin vasf\u0131d\u0131r. Nurani olan can ise bunlardan m\u00fcnezzeh ve cihetsizdir.
\nK\u0131sa g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fcler gibi zanna d\u00fc\u015fmemek i\u00e7in g\u00f6z\u00fcn\u00fc, o pak padi\u015fah\u0131n nuruyla a\u00e7! Sen madem ki zahiri \u00f6n\u00fc, sonu d\u00fc\u015f\u00fcnmektesin… Ancak ve ancak bu gam ve ne\u015fe alemindesin. Ey hakikatte yok olan! Yok olan, nerede \u00f6n nerede son?
\nYa\u011fmurlu g\u00fcnd\u00fcr, gece \u00e7a\u011f\u0131na kadar y\u00fcr\u00fc! Bu ya\u011fmur, bildi\u011fimiz ya\u011fmur de\u011fil! Allah ya\u011fmurlar\u0131ndan.
\nO, \u00f6yle \u00e7alg\u0131c\u0131yd\u0131 ki alem, onun y\u00fcz\u00fcnden ne\u015feyle dolmu\u015ftu. Dinleyenler sesinden garip garip hallere d\u00fc\u015f\u00fcyorlard\u0131. G\u00f6n\u00fcl ku\u015fu onun na\u011fmesiyle u\u00e7makta; can\u0131n akl\u0131, sesine hayran olmaktayd\u0131.
\nFakat zaman ge\u00e7ip ihtiyarlay\u0131nca evvelce do\u011fan ku\u015fu gibi olan can\u0131, acizlikten sinek avlamaya ba\u015flad\u0131. S\u0131rt\u0131 k\u00fcp s\u0131rt\u0131 gibi e\u011frildi, kamburla\u015ft\u0131. G\u00f6zlerinin \u00fcst\u00fcnde ka\u015flar, adeta eyer kuskununa d\u00f6nd\u00fc.
\nOnun cana can katan latif sesi fena, i\u011fren\u00e7 , \u00e7irkin y\u00fcrek t\u0131rmalay\u0131c\u0131 geldi. Z\u00fchere\u2019nin bile haset etti\u011fi o g\u00fczel sesi, kart e\u015fe\u011fin sesine benzedi. Zaten hangi ho\u015f vard\u0131r ki naho\u015f olmam\u0131\u015ft\u0131r? Yahut hangi tavan vard\u0131r ki y\u0131k\u0131lmam\u0131\u015f, yere serilmemi\u015ftir.
\nAncak sur\u2019un \u00fcf\u00fcr\u00fclmesi, nefeslerinin aksinden ibaret olan y\u00fcce azizlerin sesleri, bundan m\u00fcstesnad\u0131r; onlar\u0131n sesleri bakidir. Onlar\u0131n g\u00f6n\u00fclleri, \u00f6yle bir g\u00f6n\u00fcld\u00fcr ki g\u00f6n\u00fcller, ondan sarho\u015ftur. Yokluklar\u0131 \u00f6yle bir yokluktur ki bizim varl\u0131klar\u0131m\u0131z, o yokluktan varolmu\u015flard\u0131r.
\nHer fikrin, her sesin kehlibar\u0131 (fikirleri ve sesleri \u00e7eken) o g\u00f6n\u00fcld\u00fcr. \u0130lham, vahiy ve s\u0131r lezzeti yine o g\u00f6n\u00fclden ibarettir. \u00c7alg\u0131c\u0131 bir hayli ihtiyarlay\u0131p zay\u0131flay\u0131nca kazan\u00e7s\u0131zl\u0131ktan bir par\u00e7ac\u0131k yufka ekme\u011fine bile muhta\u00e7 hale geldi.
\nDedi ki: \u201cAllahm, bana \u00e7ok \u00f6m\u00fcr ve m\u00fchlet verdin, hakir bir ki\u015fiye kar\u015f\u0131 lutuflarda bulundun. Yetmi\u015f y\u0131ld\u0131r isyan edip durdum. Benden bir g\u00fcn bile ihsan\u0131n\u0131 kesmedin. Bu g\u00fcn kazan\u00e7 yok, senin konu\u011funum. \u00c7engi sana \u00e7alaca\u011f\u0131m, gayr\u0131 seninim.\u201d
\n\u00c7engi omuzlay\u0131p Allah arama\u011fa yola d\u00fc\u015ft\u00fc; ah ederek Medine Mezarl\u0131\u011f\u0131na do\u011fru yolland\u0131. Allah\u2019dan kiri\u015f paras\u0131 isteyece\u011fim. \u00c7\u00fcnk\u00fc o kendisine kar\u015f\u0131 halis olan kalplere kerem ve ihsan\u0131yla eder\u201d dedi.
\nBir hayli \u00e7enk \u00e7al\u0131p a\u011flad\u0131 ve ba\u015f\u0131n\u0131 yere koydu, \u00e7engi yast\u0131k yapt\u0131 bir mezara yasland\u0131. \u00c7alg\u0131c\u0131y\u0131 uyku bast\u0131rd\u0131, can ku\u015fu kafesten kurtuldu; \u00e7alg\u0131y\u0131 da b\u0131rak\u0131p s\u0131\u00e7rad\u0131. Saf bir aleme, can sahras\u0131na vararak tenden ve cihan mihnetinden kurtuldu.
\nCan\u0131, orada maceras\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle terenn\u00fcm etmekteydi: Beni burada b\u0131raksalard\u0131. Can\u0131m bu bah\u00e7ede, bu bahar \u00e7a\u011f\u0131nda ne ho\u015f bir hale gelir, bu ovan\u0131n bu gayb laleli\u011finin sarho\u015fu olurdu. Ba\u015fs\u0131z, ayaks\u0131z seferler eder, di\u015fsiz, dudaks\u0131z \u015fekerler yedim.
\nFelek sakinleriyle zahmetsiz, mihnetsiz zikre, dima\u011fs\u0131z fikre dalar, onlarla latifeler ederdim. G\u00f6zleri kapal\u0131 olarak bir alem g\u00f6r\u00fcr; elsiz, avu\u00e7suz g\u00fcller, reyhanlar dev\u015firirdim…\u00c7alg\u0131c\u0131 bir su ku\u015fuydu; bu alem de bir bal denizi. Bu bal Eyyub Peygamberin i\u00e7ti\u011fi ve y\u0131kand\u0131\u011f\u0131 p\u0131nard\u0131.
\nEyyub, o p\u0131narda y\u0131kanarak tepeden t\u0131rna\u011fa kadar do\u011fu nuru gibi b\u00fct\u00fcn hastal\u0131klardan ar\u0131nd\u0131, pir\u00fcpak oldu. Mesnevi hac\u0131m bak\u0131m\u0131ndan felekler kadar bile olsa yine bu alemin, hatta k\u00fc\u00e7\u00fck bir c\u00fcz\u2019\u00fcn\u00fc ihata edemezdi.
\nHalbuki \u00e7ok geni\u015f olan o yerler g\u00f6k, darl\u0131ktan g\u00f6nl\u00fcm\u00fc parampar\u00e7a etti. Bu bir alemdir ki bana r\u00fcyada g\u00f6r\u00fcnd\u00fc; a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131yla kolumu, kanad\u0131m\u0131 a\u00e7t\u0131. Bu alemde bu alemin yolu meydanda olsayd\u0131 d\u00fcnyada pek az kimse, ancak bir lahzac\u0131k kal\u0131rd\u0131.
\n\u0130htiyar \u00e7alg\u0131c\u0131ya \u201cBurada kalmaya tamah etme, mademki aya\u011f\u0131ndan diken \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r, haydi git\u201d diye emir gelmekte. Can ise orada, Allah\u2019n\u0131n rahmet ve ihsan\u0131 meydan\u0131nda \u201cDurakla, bekle\u201d demekteydi.
\nO s\u0131rada Hak \u00d6mer\u2019e bir uyku verdi ki kendini uykudan alamad\u0131. \u201cBu mutat bir \u015fey de\u011fildi. Bu uyku, gayb aleminden geldi. Sebepsiz olamaz\u201d diye taacc\u00fcpte kald\u0131. Ba\u015f\u0131n\u0131 koydu, uyudu. R\u00fcyas\u0131nda hak taraf\u0131ndan bir ses geldi, bu sesi ruhu duydu. Bu ses \u00f6yle bir sesti ki her sesin na\u011fmenin asl\u0131d\u0131r. As\u0131l ses odur, o sesten ba\u015fka sesler, aksi sedad\u0131r.
\nT\u00fcrk, K\u00fcrt, Zenci, Acem, Arap b\u00fct\u00fcn milletler kula\u011fa, duda\u011fa muhta\u00e7 olmadan bu sesi anlam\u0131\u015flard\u0131r. Hatta T\u00fcrk, Acem ve Zenci \u015f\u00f6yle dursun… o sesi da\u011flar ta\u015flar bile i\u015fitmi\u015ftir. Her dem Allah\u2019dan \u201c Elest\u00fc\u201d sesi gelir, cevherlerle arazlar da o sesten var olmaktad\u0131rlar.
\nGer\u00e7i bunlardan zahiren \u201cBela\u201d sesi gelmezse de onlar\u0131n yokluktan gelmeleri, var olmalar\u0131 \u201cBela\u201d demeleridir. A\u011fac\u0131n, ta\u015f\u0131n anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 s\u00f6yledim ya. Hemen \u015fimdicik bunu anlatan \u015fu hikayeyi dinle!
\nHannane dire\u011fi, Peygamberin ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 y\u00fcz\u00fcnden ak\u0131l sahipleri gibi a\u011flay\u0131p inliyordu. Peygamber, \u201cEy direk, ne istiyorsun?\u201d dedi. O da \u201cCan\u0131m, ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan kan kesildi. Bana dayan\u0131yordun, \u015fimdi beni b\u0131rakt\u0131n. Mimberin \u00fcst\u00fcne \u00e7\u0131kt\u0131n\u201d dedi.
\nBunun \u00fczerine Peygamber dedi ki: \u201cEy iyi a\u011fa\u00e7, ey s\u0131rr\u0131 bahta yolda\u015f olan! S\u00f6yle ne istersin? Dilersen seni yemi\u015flerle dolu bir hurma fidan\u0131 yapay\u0131m ki do\u011fudakiler de, bat\u0131dakiler de senin hurman\u0131 yesinler.
\nYahut Allah, seni o alemde bir servi yaps\u0131n da ebediyen ter\u00fc taze kal\u201d dedi. Hannane \u201cDaim ve baki olan\u0131 isterim\u201d dedi. Ey gafil, dinle de bir a\u011fa\u00e7tan a\u015fa\u011f\u0131 kalma! Peygamber, k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc insanlar gibi dirilmesi i\u00e7in o a\u011fac\u0131 yere g\u00f6md\u00fc.
\nBunu duy da bil ki Allah, kimi kendisine davet ettiyse o kimse b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya i\u015flerinden vazge\u00e7mi\u015ftir. Kim, Allah\u2019dan tevfika mazhar olursa o aleme yol bulmu\u015ftur. Bir kimsenin Allah s\u0131rlar\u0131ndan nasibi olmazsa cemad\u0131n inlemesini nas\u0131l tasdik eder?
\nEvet der ama y\u00fcrekten de\u011fil. Kendisine m\u00fcnaf\u0131k demesinler diye tasdik edenlere uyar, zahiren tasdik eder. E\u011fer cemadat Allah\u2019n\u0131n \u201cK\u00fcn-ol\u201d emrine vak\u0131f olmasalar ( ve bu emri duyup, bu emre uyup, varl\u0131k alemine gelmemi\u015f bulunsalard\u0131) bu s\u00f6z alemde o vakit reddedilirdi.
\nY\u00fcz binlerce taklit ve istidlal ehlini, pek c\u00fczi bir vehim, \u015f\u00fcpheye d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc taklitleri de istidlalleri de, hatta b\u00fct\u00fcn kollar\u0131, kanatlar\u0131 da zanla kaimdir. O a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k \u015eeytan, bir \u015f\u00fcphe meydana getirir. B\u00fct\u00fcn bu k\u00f6rler tepe takla d\u00fc\u015ferler.
\n\u0130stidlalcilerin ayaklar\u0131 tahtad\u0131r. Tahta ayaksa pek kudretsiz pek karas\u0131zd\u0131r. Sebatiyle da\u011flar\u0131 bile hayran eden ve basiret sahibi olan zaman\u0131n kutbu ise b\u00f6yle de\u011fildir. (\u0130stidlale de\u011fer vermez). \u00c7ak\u0131l \u00fcst\u00fcne ba\u015f a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fmemek i\u00e7in k\u00f6r\u00fcn aya\u011f\u0131 sopad\u0131r sopa.
\nAskerin, yani din ehlinin \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne sebep olan o binici kimdir! G\u00f6ren padi\u015fah! Her ne kadar k\u00f6rler sopa ile yol g\u00f6rm\u00fc\u015flerdir ama yine g\u00f6zl\u00fckler sayesinde. D\u00fcnyada g\u00f6zl\u00fckler ve padi\u015fahlar olamasayd\u0131 b\u00fct\u00fcn k\u00f6rler \u00f6l\u00fcrlerdi.
\nK\u00f6rler elinden ne demek gelir, ne bi\u00e7mek gelir, ne al\u0131\u015fveri\u015f gelir, ne de kar ve kazan\u00e7. Allah onlara merhamet ve inayet k\u0131lmasayd\u0131 onlar\u0131n istidlal de\u011fnekleri hemencecik k\u0131r\u0131l\u0131rd\u0131. Bu sopa nedir? K\u0131yaslar, deliller. O sopay\u0131 onlara kim verdi? G\u00f6ren Allah!
\nSopa, mademki sava\u015f ve kavga aletidir; ey k\u00f6r, o sopay\u0131 k\u0131r, parampar\u00e7a et! O size sopa verdi de \u00f6yle meydana \u00e7\u0131kt\u0131n\u0131z. Sonra da k\u0131zg\u0131nl\u0131kla o sopay\u0131 yine ona vurdunuz. Ey k\u00f6rler g\u00fcruhu! Ne i\u015ftesiniz, ne yap\u0131yorsunuz? Aran\u0131za bir g\u00f6ren ki\u015fi al\u0131n!
\nSen de sana sopa verenin ete\u011fini tut. Bak bir kere Adem Peygamber istidlal ve isyan y\u00fcz\u00fcnden neler \u00e7ekti? Musa ve Muhammed\u2019in mucizelerine dikkat et. Sopa nas\u0131l y\u0131lan \u015fekline girdi, direk nas\u0131l irfan sahibi oldu? Sopa y\u0131lan \u015fekline girdi, direkten de inilti duyuldu. Bu mucizeleri, dini izhar i\u00e7in g\u00fcnde be\u015f kere ilan ederler.
\nBu din lezzeti e\u011fer akla ayk\u0131r\u0131 olmasayd\u0131 bunca mucizeye hacet var m\u0131yd\u0131? Ak\u0131l akla uygun olan her \u015feyi; mucizesiz, ke\u015fmeke\u015fsiz kabul eder. Bu bakir yolu, akla ayk\u0131r\u0131 (ak\u0131l hududundan hari\u00e7, k\u0131yas ve istidlale s\u0131\u011fmaz) g\u00f6r ve bu g\u00f6r\u00fc\u015f, her devlet sahibine makbuld\u00fcr; buna da dikkat et.
\n\u015eeytanlarla canavarlar, nas\u0131l insan korkusundan ve hasetlerinden \u00fcrk\u00fcp adalara, \u0131ss\u0131z yerlere ka\u00e7t\u0131larsa, m\u00fcnkirler de Peygamberlerin mucizelerinden korkup ba\u015flar\u0131n\u0131 otlar\u0131n i\u00e7lerine sokmu\u015flar.
\nBu suretle m\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k ediyle an\u0131larak ya\u015famak, kim olduklar\u0131n\u0131, ne inan\u0131\u015fta bulunduklar\u0131n\u0131 sana bildirmemek istemi\u015flerdir. Kalpazanl\u0131k, kalp paraya nas\u0131l g\u00fcm\u00fc\u015f s\u00fcrerler ve \u00fcst\u00fcne padi\u015fah\u0131n ad\u0131n\u0131 kazarlarsa,onlar\u0131 s\u00f6zlerinin d\u0131\u015f y\u00fcz\u00fc de tevhit ve \u015feriattir; fakat i\u00e7 y\u00fcz\u00fc, ekmekteki delice tohumuna benzer.
\nFelsefecinin, dini inkara, yahut din ehliyle m\u00fcbahaseye kudreti yoktur. B\u00f6yle bir \u015feye giri\u015firse Hak din, onu mahveder. Onun eli, aya\u011f\u0131 cans\u0131zd\u0131r. Can\u0131 ne derse ikisi de ferman\u0131na uyar, dedi\u011fini yapar. Felsefeciler, dilleriyle cans\u0131z \u015feylerin hareketini, seslenmesini inkar ederse de elleriyle ayaklar\u0131, bunun imkan\u0131na \u015fehadet edip durur.
\nEbucehl\u2019in elinde ta\u015f par\u00e7alar\u0131 vard\u0131. Dedi ki: \u201cEy Ahmed, \u015fu avucumdaki nedir? \u00c7abuk s\u00f6yle! Mademki g\u00f6klerin s\u0131rlar\u0131na vak\u0131fs\u0131n, peygambersen avucumda ne sakl\u0131?\u201d Peygamber \u201cOnlar nedir, ben mi s\u00f6yleyeyim; yoksa onlar m\u0131 do\u011fru oldu\u011fumuzu s\u00f6ylesin, bizi tasdik etsinler; hangisini istersin? Dedi.
\nEbucehil \u201cBu ikinci daha garip\u201d deyince Peygamber dedi ki: \u201cEvet, Allah ondan daha ilerisine de kadirdir.\u201d Derhal Ebucehl\u2019in avucundaki ta\u015flar\u0131n her biri, \u015fahadet getirmeye ba\u015flad\u0131. \u201c\u0130badete lay\u0131k hi\u00e7bir \u015fey yoktur, ancak Tek Allah\u2019ya tap\u0131l\u0131r\u201d dedi ve \u201cMuhammed, Allah el\u00e7isidir\u201d incisini deldi. Ebucehil, ta\u015flardan bu s\u00f6z\u00fc i\u015fitince hiddetle ta\u015flar\u0131 yere vurdu.
\nBunu b\u0131rak da yine \u00e7alg\u0131c\u0131n\u0131n hikayesine kulak ver. \u00c7alg\u0131c\u0131, beklemekten bunal\u0131nca. \u00d6mer\u2019e yine ses geldi! \u201cEy \u00d6mer, kulumuzu ihtiya\u00e7tan kurtar! Has, muhterem bir kulumuz var; mezarl\u0131\u011fa kadar gitmek zahmetini ihtiyar et.
\nEy \u00d6mer, kalk. Beyt\u00fclmalden yedi y\u00fcz dinar al, hepsini onun avucuna say! O paray\u0131 huzuruna g\u00f6t\u00fcr\u00fcp \u201cO paray\u0131 huzuruna g\u00f6t\u00fcr\u00fcp \u201cEy makbul\u00fcm\u00fcz olan! \u015eimdilik bu kadarc\u0131\u011f\u0131 al ve bizi mazur g\u00f6r.
\nBu kadarc\u0131k para sana ancak ibri\u015fim (kir\u015fi) paras\u0131d\u0131r. Harcet, bitince yine buraya gel\u201d de. Bunun \u00fczerine \u00d6mer, sesin heybetinden s\u0131\u00e7ray\u0131p kalkarak bu hizmet i\u00e7in belini ba\u011flad\u0131. Koltu\u011fu alt\u0131nda para kesesi oldu\u011fu halde ko\u015farak \u00e7alg\u0131c\u0131y\u0131 aray\u0131p taramak i\u00e7in mezarl\u0131\u011fa y\u00fcz tuttu.
\nMezarl\u0131\u011f\u0131n etraf\u0131n\u0131 bir hayli d\u00f6nd\u00fc, dola\u015ft\u0131; orada o ihtiyardan ba\u015fka kimseyi g\u00f6remedi. \u201cBu olmasa gerek\u201d deyip bir kere daha ko\u015ftu. Nihayet yoruldu, fakat yine o ihtiyardan ba\u015fkas\u0131n\u0131 g\u00f6remedi. Kendi kendisine \u201cHak, bana dedi ki: bizim saf, makbul ve m\u00fcbarek kulumuz var;
\n\u0130htiyar bir \u00e7alg\u0131c\u0131, nas\u0131l olur da Allah haslar\u0131ndan olur? Ey gizli s\u0131r, ne ho\u015fsun sen, ho\u015f ve garip!\u201d Ava \u00e7\u0131kan aslan\u0131n d\u00f6n\u00fcp dola\u015fmas\u0131 gibi bir kere daha mezarl\u0131k etraf\u0131n\u0131 dola\u015ft\u0131. Orada o ihtiyardan ba\u015fka kimsenin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iyice anlay\u0131nca \u201c karanl\u0131klar i\u00e7inde parlak g\u00f6n\u00fcller \u00e7oktur\u201d dedi.
\nGelip edebe fazlas\u0131yla riayet ederek oraya oturdu. Bu s\u0131rada \u00d6mer aks\u0131rd\u0131, ihtiyar uyan\u0131p s\u0131\u00e7rad\u0131. \u00d6mer\u2019i g\u00f6r\u00fcnce \u015fa\u015f\u0131rd\u0131, kald\u0131. Gitmek istedi, fakat titreme\u011fe ba\u015flad\u0131. \u0130\u00e7inden dedi ki: \u201cYarabbi senin elinden eleman! \u015eimdi de \u00e7alg\u0131c\u0131 ihtiyarca\u011f\u0131za muhtesip geldi, \u00e7att\u0131.\u201d
\n\u00d6mer, o ihtiyar\u0131n y\u00fcz\u00fcne bak\u0131p da onu utanm\u0131\u015f \u00e7ehresini sararm\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcnce, \u201cBenden korkma, \u00fcrkme; \u00e7\u00fcnk\u00fc sana Hak\u2019tan m\u00fcjdeler getirdim. Allah, senin huylar\u0131n\u0131 o derece methetti ki nihayet \u00d6mer\u2019i, senin cemaline a\u015f\u0131k etti. Otur \u015f\u00f6yle \u00f6n\u00fcme; uzakla\u015fma\u011fa kalk\u0131\u015fma. Kula\u011f\u0131na devlet ve ikbal aleminden baz\u0131 s\u0131rlar s\u00f6yleyeyim.
\nAllah sana selam s\u00f6yl\u00fcyor; halini, hat\u0131r\u0131n\u0131 soruyor. Hadsiz hesaps\u0131z zahmetlerden, kederlerden, ne haldesin? Buyuruyor. \u015eimdilik \u015fu birka\u00e7 dinar\u0131 ibri\u015fim paras\u0131 olarak al, harca da bitince yine buraya gel!
\nO ihtiyar, bunu i\u015fitince kendini yerden yere vurup ellerini \u0131s\u0131rma\u011fa, elbisesini y\u0131rtmaya ba\u015flad\u0131. \u201cEy naziri olmayan Allah! Ziyade utanc\u0131ndan zavall\u0131 ihtiyar su kesildi\u201d diye ba\u011f\u0131rma\u011fa koyuldu. Bir hayli a\u011flay\u0131p eleme d\u00fc\u015ft\u00fc. Nihayet \u00e7engi yere \u00e7al\u0131p par\u00e7a par\u00e7a etti.
\nDedi ki: \u201cEy benimle Rabbimin aras\u0131nda perde olan, ey beni ana yoldan azd\u0131r\u0131p sap\u0131tan!
\nEy yetmi\u015f y\u0131ld\u0131r kan\u0131m\u0131 emen, kemal sahibine kar\u015f\u0131 y\u00fcz\u00fcm\u00fc kara eden! \u0130hsan ve vefa sahibi Allah, cefalarla, su\u00e7larla, ge\u00e7en \u00f6mr\u00fcme sen ac\u0131! Allah bana \u00f6yle bir \u00f6m\u00fcr verdi ki o \u00f6mr\u00fcn bir g\u00fcn\u00fcn\u00fcn k\u0131ymetini bile cihanda kimse bilemez. Bense b\u00fct\u00fcn o \u00f6mr\u00fc, her nefeste zir ve bem perdelerine har\u00e7 ederek yele verdim.
\nAh! Arap ve Acem tarz\u0131n\u0131 anmaktan, Irak perdesiyle me\u015fgul olmaktan ac\u0131 ayr\u0131l\u0131k zaman\u0131 hat\u0131r\u0131mdan \u00e7\u0131kt\u0131. Eyvallah olsun ki K\u00fc\u00e7\u00fck makam\u0131n\u0131n tazeli\u011fi y\u00fcz\u00fcnden g\u00f6nl\u00fcm\u00fcn ekini kurudu, g\u00f6nl\u00fcm \u00f6ld\u00fc.
\nEyvahlar olsun bu yirmi d\u00f6rt makam\u0131n\u0131n sesinden ki kervan ge\u00e7ti, g\u00fcnd\u00fcz de bitti! Ey, Allah, bu feryat edenin elinden feryat! Hi\u00e7 kimseden de\u011fil, bu medet isteyen medet! \u015eikayetim en \u00e7ok kendimden…
\nKimseden medet yok. Yaln\u0131z ve ancak bana, benden yak\u0131n olandan medet var. \u00c7\u00fcnk\u00fc bana bu varl\u0131k, her an ondan gelmekte… Varl\u0131\u011f\u0131m mahvolunca da ancak onu g\u00f6r\u00fcr\u00fcm, ba\u015fkas\u0131n\u0131 de\u011fil.\u201dBirisi sana para verse, alt\u0131n saysa sen ona bakars\u0131n, kendine de\u011fil; bu da ona benzer.
\nBunun \u00fczerine \u00d6mer, \u00e7alg\u0131c\u0131ya dedi ki: \u201cSenin bu a\u011flaman, akl\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda oldu\u011funa delalet eder. Yok olan\u0131n yolu, ba\u015fka yoldur; \u00e7\u00fcnk\u00fc akl\u0131 ba\u015f\u0131nda olmak da ba\u015fka bir g\u00fcnaht\u0131r. Akl\u0131 ba\u015f\u0131nda olu\u015f, ge\u00e7mi\u015fleri hat\u0131rlamaktan ileri gelir. Ge\u00e7mi\u015fin de Allah\u2019ya perdedir,gelece\u011fin de.
\nHer ikisini de ate\u015fe vur. Bu ikisi y\u00fcz\u00fcnden de ate\u015fe vur. Bu ikisi y\u00fcz\u00fcnden ne vakte kadar ney gibi bo\u011fum bo\u011fum olacaks\u0131n? Neyde bo\u011fum bulunduk\u00e7a s\u0131rda\u015f de\u011fildir; duda\u011f\u0131n, sesin mahremi olamaz.
\nSen kendi taraf\u0131ndan tavaf edip durduk\u00e7a nas\u0131l tavafta olursun, kendinde olduk\u00e7a nas\u0131l olur da Kabeye gelmi\u015f say\u0131l\u0131rs\u0131n? Haberlerin haber vericiden bihaberdir; t\u00f6vben g\u00fcnah\u0131ndan beterdir. Ey ge\u00e7en hallerden t\u00f6vbe etmek isteyen! Bu t\u00f6vbe etmekten ne vakit t\u00f6vbe edeceksin, s\u00f6yle! Gah s\u0131r na\u011fmesini k\u0131ble edinirsin; gah a\u011flay\u0131p inlemeyi \u00f6per durursun.\u201d
\nFaruk, s\u0131rlara ayna olunca ihtiyar \u00e7alg\u0131c\u0131n\u0131n can\u0131 da cisminde uyand\u0131. Art\u0131k can gibi, a\u011flamadan g\u00fclmeden kurtuldu. Can\u0131 gitti, bamba\u015fka bir canla dirildi. O zaman g\u00f6nl\u00fcne \u00f6yle bir hayret geldi ki yerden de d\u0131\u015farda kald\u0131, g\u00f6kten de ( b\u00fct\u00fcn alemi unuttu).
\nOna aray\u0131p tarama hududu ard\u0131nda \u00f6yle bir aray\u0131c\u0131l\u0131k d\u00fc\u015ft\u00fc ki ben bilmiyorum; sen biliyorsan s\u00f6yle! Halden de \u00f6te, kaalden de ileri \u015f\u00f6yle bir hale, \u00f6yle bir kaale eri\u015fti; ululuk sahibi Allah\u2019n\u0131n cemaline dal\u0131p kald\u0131. Ama tek bir kurtulu\u015f imkan\u0131 bulursun… Yahut denizden ba\u015fka onu bir tan\u0131yan, g\u00f6ren olsun… Hay\u0131r bu \u00e7e\u015fit dal\u0131\u015f de\u011fil.
\nBu s\u00f6zler, her an zuhura gelmeseydi, durmadan zuhur edi\u015f, bu s\u00f6zlerin s\u00f6ylenmesine sebep olmasayd\u0131 akl\u0131 c\u00fczi, k\u00fclle ait s\u00f6zler s\u00f6ylemezdi. Fakat birbiri ard\u0131nca durmadan zuhur ettik\u00e7e zuhur ediyor. Bundan dolay\u0131 da denizin dalgalar\u0131 buraya gelip durmakta.
\n\u0130htiyar \u00e7alg\u0131c\u0131n\u0131n hikayesi buraya var\u0131nca ihtiyarda y\u00fcz\u00fcn\u00fc perde arkas\u0131na \u00e7ekti, ahvali de. \u0130htiyar, ete\u011fini dedikodudan silkti; ona ait bizim a\u011fz\u0131m\u0131zda ancak yar\u0131m bir s\u00f6z kald\u0131. Bu ay\u015f\u00fc i\u015freti d\u00fcz\u00fcp ko\u015fma u\u011frunda y\u00fcz binlerce can feda edilse de\u011fer. Can orman\u0131nda do\u011fanki avc\u0131l\u0131kta do\u011fan ol; cihan\u0131n g\u00fcne\u015fi gidip canla oyna!
\nY\u00fcce g\u00fcne\u015f, can vere gelmi\u015ftir; her nefeste bo\u015fald\u0131k\u00e7a (nurla ) doldururlar. Ey manevi g\u00fcne\u015f, can ver de eski cihana yenilik g\u00f6ster. \u0130nsan\u0131n v\u00fccuduna ak\u0131l ve ruh, gayb aleminden akar su gibi gelmekte.
\nPeygamber dedi ki: \u201c\u00d6\u011f\u00fct vermek \u00fczere iki melek ho\u015f bir surette nida ederler: Ey Allah, muhta\u00e7lara ihtiya\u00e7lar\u0131 olan \u015feyi verenleri doyur, verenleri doyur, verdikleri her dirheme kar\u015f\u0131l\u0131k y\u00fcz bin ihsan et!
\nYarabbi, mal\u0131n\u0131 esirgeyenlere de ziyan i\u00e7inde ziyandan ba\u015fka bir \u015fey verme!\u201d Fakat nice esirgemeler vard\u0131r ki vermeden iyidir. Allah mal\u0131n\u0131 Allah\u2019n\u0131n buyurdu\u011fu yerden gayriye verme, ki halde hesaba s\u0131\u011fmaz hazine elde edesin ve bu suretle kafirlere, k\u00fcfran\u0131 nimet edenlere kat\u0131lmayas\u0131n.
\nKafirler; k\u0131l\u0131\u00e7lar\u0131, Mustafa\u2019ya \u00fcst\u00fcn olsun diye develer kurban edenlerdi. Allah emrini, Allah\u2019ya ula\u015fm\u0131\u015f birisinden sor, \u00f6\u011fren. Her g\u00f6n\u00fcl, Allah emrini anlayamaz. (Yersiz ihsan), asi bir k\u00f6lenin, g\u00fcya adalet ediyorum, ihsanda bulunuyorum diye padi\u015fah\u0131n mal\u0131n\u0131 asilere da\u011f\u0131tmas\u0131na benzer.
\nKuranda \u201conlar\u0131n b\u00fct\u00fcn ihsanlar\u0131 hasretten ibarettir\u201d diye gaflet ehlini korkutan bir ayet vard\u0131r. \u015eu asinin adl\u00fc ihsan\u0131, onu padi\u015fahtan daha ziyade uzakla\u015ft\u0131r\u0131r, g\u00f6zden d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr ve ancak y\u00fcz\u00fcn\u00fc kara eder.
\nMekke ulular\u0131n\u0131n Peygamberle harp ederken kurban kesmeleri de , Allah taraf\u0131ndan kabul edilir \u00fcmidiyleydi. \u0130\u015fte bunun i\u00e7in m\u00fcmin tevfika mazhar olamamak korkusundan daima namazda \u201c\u0130hdinas s\u0131ratal mustakim\u201d der.
\nO para veri\u015f c\u00f6mert ki\u015fiye lay\u0131kt\u0131r. Can vermekse esasen a\u015f\u0131k\u0131n vergisidir. Hak u\u011fruna ekmek verirsen sana ekmek verirler; Hak u\u011fruna can verirsen sana da can bah\u015federler. \u015eu \u00e7\u0131nar\u0131n yapraklar\u0131 d\u00f6k\u00fcl\u00fcrse Allah, ona yapraks\u0131zl\u0131k az\u0131\u011f\u0131 ba\u011f\u0131\u015flar.
\nDa\u011f\u0131tmaktan dolay\u0131 elinde mal kalmazsa Allah\u2019n\u0131n inayeti, seni hi\u00e7 ayaklar alt\u0131nda \u00e7i\u011fnetir mi? Bir adam ekin ekince ambar\u0131 bo\u015fal\u0131r ama bu i\u015fin iyili\u011fi, tarlada belli olur. Fakat tohumu ambara kor, biriktirirse zaman ge\u00e7tik\u00e7e bitler, fareler, o tohumu yiyip bitirirler.
\nBu cihan tamamiyle fanidir; arad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sebatl\u0131, kararl\u0131 alemde ara! Suretin s\u0131f\u0131rdan ibarettir; diledi\u011fini mana aleminde dile! Ac\u0131 ve tuzlu can\u0131 k\u0131l\u0131\u00e7 \u00f6n\u00fcne koy, feda et de tatl\u0131 bir deniz gibi olan can\u0131 al!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00c7enk \u00c7alan \u0130htiyar (Bilmem) i\u015fittin mi? \u00d6mer zaman\u0131nda pek g\u00fczel, pek latif \u00e7enk \u00e7alan bir \u00e7alg\u0131c\u0131 vard\u0131. B\u00fclb\u00fcl onun sesinden...<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":519,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[40],"tags":[],"manset":[],"class_list":["post-518","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mesneviden-hikayeler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.dostkelimeler.com\/hikaye\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/518","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.dostkelimeler.com\/hikaye\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.dostkelimeler.com\/hikaye\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dostkelimeler.com\/hikaye\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dostkelimeler.com\/hikaye\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=518"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.dostkelimeler.com\/hikaye\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/518\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dostkelimeler.com\/hikaye\/wp-json\/wp\/v2\/media\/519"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.dostkelimeler.com\/hikaye\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=518"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dostkelimeler.com\/hikaye\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=518"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dostkelimeler.com\/hikaye\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=518"},{"taxonomy":"manset","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dostkelimeler.com\/hikaye\/wp-json\/wp\/v2\/manset?post=518"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}