GEZG\u0130N \u015eEHMUZ \u0130LE FAK\u0130R PAD\u0130\u015eAH H\u0130KAYES\u0130<\/p>\n
Gezgin \u015eehmuz geze geze yoklar, yoksulluklar \u00fclkesine varm\u0131\u015f. Gezdik\u00e7e, insanlar\u0131n nas\u0131l bu kadar yoksul olduklar\u0131na \u015fa\u015f\u0131r\u0131p kalm\u0131\u015f. Giydikleri elbiseler eski, yamal\u0131, y\u0131rt\u0131k p\u0131rt\u0131km\u0131\u015f. Ayaklar\u0131nda ise, birer tahta \u00e7ar\u0131k, yal\u0131n ayak dola\u015fanlar bile varm\u0131\u015f. K\u00f6yler, kasabalar ve \u015fehirlerdeki evler tek katl\u0131, ah\u015fap yap\u0131larm\u0131\u015f. Tarlalar, ba\u011flar, bah\u00e7eler belirli yerlerde bulunuyor, fakat \u00fclkenin geni\u015fli\u011fine oranla az yer kapl\u0131yormu\u015f. Ba\u015fkente gitmi\u015f. Padi\u015fah\u0131n saray\u0131n\u0131n nerede oldu\u011funu sormu\u015f. \u0130leride, a\u011fa\u00e7lar aras\u0131nda demi\u015fler. A\u011fa\u00e7l\u0131\u011f\u0131n kenar\u0131nda at\u0131ndan inmi\u015f. A\u011fa\u00e7lar\u0131n aras\u0131ndan y\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f, sonunda yolu geni\u015f bir d\u00fczl\u00fc\u011fe \u00e7\u0131km\u0131\u015f. Bak\u0131nm\u0131\u015f ortada iki katl\u0131 ah\u015fap bir evden ba\u015fka bina g\u00f6rememi\u015f. Ah\u015fap binan\u0131n \u00e7evresinde be\u015f alt\u0131 ki\u015fi, ellerinde kazmalarla topra\u011f\u0131 kaz\u0131yor, ekim \u2013 dikim i\u015fiyle u\u011fra\u015f\u0131yormu\u015f. Yanlar\u0131na yakla\u015fm\u0131\u015f: \u201c Kusura kalmay\u0131n a\u011falar, saray\u0131 burada diye tarif ettiler. Acaba yanl\u0131\u015f m\u0131 geldim? \u201c diye sormu\u015f.
\n\u201c Do\u011fru gelmi\u015fsin, beyim!..Bizim padi\u015fah\u0131n saray\u0131 i\u015fte buras\u0131. \u201c demi\u015f k\u00f6yl\u00fclerden birisi ve eliyle iki katl\u0131 ah\u015fap yap\u0131y\u0131 i\u015faret etmi\u015f.<\/p>\n
Gezgin \u015eehmuz, iliklerine kadar titredi\u011fini hissetmi\u015f. Koca bir \u00fclkenin padi\u015fah\u0131, nas\u0131l olur da bu eski binada h\u00fck\u00fcm s\u00fcrer? Akl\u0131na, hayallerine s\u0131\u011fd\u0131ramam\u0131\u015f. Ba\u015f\u0131 d\u00f6nm\u00fc\u015f, bak\u0131\u015flar\u0131 bulanm\u0131\u015f, oldu\u011fu yere \u00e7\u00f6k\u00fcvermi\u015f. Az biraz dinlendikten sonra, ba\u015f\u0131n\u0131 elleri aras\u0131na alm\u0131\u015f, d\u00fc\u015f\u00fcnceye dalm\u0131\u015f. \u2018 Vah bana, vahlar bana. Nas\u0131l oldu da d\u00fc\u015f\u00fcnemedim? Onca yoksulluk varken, bu yoksullu\u011fu y\u00f6neten padi\u015fah\u0131n da yoksul olaca\u011f\u0131n\u0131, fakir padi\u015fah olaca\u011f\u0131n\u0131. \u00c7ok yerler g\u00f6rd\u00fcm, \u00e7ok insanlar tan\u0131d\u0131m. Demek ki, tecr\u00fcbe de baz\u0131 durumlarda pek i\u015fe yaramazm\u0131\u015f. Neyse, kalk bakal\u0131m, \u015eehmuz. Gidelim, g\u00f6relim \u015fu fakir padi\u015fah\u0131, yoksullu\u011funun derecesini \u00f6l\u00e7elim. \u2018<\/p>\n
Etraf\u0131nda toplananlara: \u201c Yok bir \u015feyim. Yorgunluktan herhalde ba\u015f\u0131m d\u00f6nd\u00fc. Padi\u015fah\u0131n\u0131zla g\u00f6r\u00fc\u015fmek isterim. Gezgin \u015eehmuz geldi deyin kendisine.\u201c demi\u015f. Oradakiler, sevin\u00e7le birbirlerine bak\u0131nm\u0131\u015flar. \u0130\u00e7lerinden birisi d\u00f6nm\u00fc\u015f. Ko\u015farak, padi\u015faha haber vermeye gitmi\u015f.<\/p>\n
Gezgin \u015eehmuz, biraz sonra padi\u015fah\u0131n odas\u0131na girmi\u015f. Orta ya\u015fl\u0131 padi\u015fah, kendisini ayakta kar\u015f\u0131lam\u0131\u015f, g\u00fclerek: \u201c Ho\u015f geldin! Sefalar getirdin. Demek Gezgin \u015eehmuz sensin. Y\u0131llard\u0131r hakk\u0131nda anlat\u0131lanlar\u0131 can kula\u011f\u0131yla dinlerim. Gitti\u011fin yerlere hareket, bereket getirirmi\u015fsin. Bilgine,s\u00f6z\u00fcne,sohbetine doyulmazm\u0131\u015f. Ben seni daha ya\u015fl\u0131 zannederdim; pek gen\u00e7mi\u015fsin. \u201c<\/p>\n
\u201c Ho\u015f bulduk, padi\u015fah hazretleri. Hakk\u0131n ihsanlar\u0131 \u00fczerinize olsun efendim. On be\u015f ya\u015flar\u0131nda ilk gezilerimize ba\u015flad\u0131k, bir o kadar\u0131 da, yollarda ge\u00e7ti. Y\u0131llar yollarda ka\u00e7ar, yollarda y\u0131llar\u0131 kovalar dururum. Gezerim, dola\u015f\u0131r\u0131m, sorar\u0131m, \u00f6\u011frenirim. \u00d6\u011frendiklerimi, bilmeyenlere \u00f6\u011fretirim. Bilgiyi bilen yerlerden, bilgiyi bilmeyen yerlere bilgi ta\u015f\u0131r\u0131m. Benim yapt\u0131\u011f\u0131ma bir nevi bilgi hamall\u0131\u011f\u0131 denebilir. \u201c<\/p>\n
\u201c Do\u011fru dersin \u015eehmuz, \u00f6\u011fretenin olmad\u0131\u011f\u0131 yerde bilginin varl\u0131\u011f\u0131 bilinmiyor, hi\u00e7bir \u015fey de \u00f6\u011frenilemiyor. Neyse, yorgunsundur. Buyur, ge\u00e7 otur \u015f\u00f6yle, rahat\u0131na bak. \u201d diyerek padi\u015fah, \u015eehmuz\u2019a tahta bir sandalye uzatm\u0131\u015f, kendisi de ba\u015fka bir sandalyeye oturmu\u015f.<\/p>\n
\u201c \u015eehmuz, san\u0131r\u0131m buraya gelene kadar \u00fclkemin bir\u00e7ok kasabas\u0131n\u0131, k\u00f6y\u00fcn\u00fc g\u00f6rm\u00fc\u015fs\u00fcnd\u00fcr. Halk\u0131m\u0131n \u00e7ok yoksul olu\u015fu, \u015fehirlerde t\u00fcccar bulunmay\u0131\u015f\u0131, topraklar\u0131n b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131n\u0131n verimsiz olu\u015fu mutlaka dikkatini \u00e7ekmi\u015ftir. Yabanc\u0131 \u00fclke t\u00fcccarlar\u0131 gelmezler benim \u00fclkeme. Mal getirseler kime satacaklar? Halk\u0131m kendi karn\u0131n\u0131 doyuramazken elbise mi, ayakkab\u0131 m\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnecek. O bo\u015f g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn topraklarda \u00e7ok denemeler yapt\u0131k, her t\u00fcrl\u00fc \u00fcr\u00fcn\u00fc yeti\u015ftirmeyi denedik. Sonu\u00e7 s\u0131f\u0131r. \u201d<\/p>\n
\u201c De\u011ferli padi\u015fah\u0131m. Arazilerinizin b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 killi toprak tabir edilen cinsten. Killi topraklar ge\u00e7irimsiz topraklard\u0131r. Bu topra\u011fa dikilen nebatlar\u0131n k\u00f6kleri hava ile temas edemez. Ya\u011fan ya\u011fmur sular\u0131 bitkinin k\u00f6klerine ula\u015famaz. Hava ve su olmay\u0131nca da bitkiler ya\u015fayamaz. \u00dclkeniz topraklar\u0131n\u0131n verimli olan k\u00fc\u00e7\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc kumlu topraklard\u0131r. Kumlu topraklar, baz\u0131 sebze ve meyvelerin yeti\u015fmesine elveri\u015flidir. Fakat kum oran\u0131 biraz fazlacad\u0131r. Uygun yerlerde killi topraklar\u0131 kumlu topraklarla kar\u0131\u015ft\u0131ral\u0131m. Bu kar\u0131\u015f\u0131m g\u00fcbre ile desteklenirse humuslu toprak olu\u015fur. Humuslu topraklar verimli topraklard\u0131r. Bol \u00fcr\u00fcn elde edilir. Ayr\u0131ca suni g\u00f6letler yap\u0131l\u0131rsa, buralarda bal\u0131k nesli \u00e7o\u011falt\u0131labilir. \u00dclke insanlar\u0131n\u0131n et ve protein ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lanabilir. Zamanla ihtiya\u00e7 fazlas\u0131 \u00fcr\u00fcnler ve bal\u0131klar kom\u015fu \u00fclkelere sat\u0131l\u0131p para bile kazan\u0131labilir. \u201c<\/p>\n
Gezgin \u015eehmuz\u2019un anlatt\u0131klar\u0131n\u0131 dikkatle dinleyen padi\u015fah: \u201cAman be \u015eehmuz, yeter ki kendimizi doyural\u0131m, para kazanmas\u0131 eksik kals\u0131n. Duymad\u0131\u011f\u0131m\u0131z, bilmedi\u011fimiz nice \u015feyler s\u00f6ylersin. A\u011fz\u0131ndan bal akar. Demek ziraat i\u015flerinde b\u00f6ylesine metotlar geli\u015ftirilmi\u015f. \u0130ki yar\u0131m\u0131n toplam\u0131 bir de\u011fil, d\u00f6rt edermi\u015f, be\u015f edermi\u015f demek ki. Hi\u00e7 vakit kaybetmeye gelmez. \u015eehirlerden, kasabalardan, k\u00f6ylerden temsilciler gelsin. Burada yapmalar\u0131 gerekenleri \u00f6\u011frensinler. \u00d6\u011frendiklerini gittikleri yerlerde \u00f6\u011fretsinler. \u015eu andan itibaren \u00fclkemde genel tar\u0131m seferberli\u011fini ba\u015flat\u0131yorum. \u201c demi\u015f.<\/p>\n
Ekim \u2013 dikim i\u015flerinin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnlerde, Gezgin \u015eehmuz\u2019un geli\u015fi, fakir \u00fclke i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir \u015fans olmu\u015f. Herkes, Gezgin \u015eehmuz\u2019un anlatt\u0131klar\u0131n\u0131 can kula\u011f\u0131 ile dinlemi\u015f. Bilenler, bilmeyenlere anlatm\u0131\u015f. G\u00fcnlerce, haftalarca arabalarla kumlu toprak ta\u015f\u0131nm\u0131\u015f. Yumu\u015fak bir toprak \u00e7e\u015fidi olan killi toprakla kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f. Haz\u0131rlanan tarlalar s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, g\u00fcbrelenmi\u015f, tohumlar at\u0131lm\u0131\u015f. Su kanallar\u0131 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f. Tarlalar sulanm\u0131\u015f. Sonbahar ya\u011fmurlar\u0131 topra\u011f\u0131n sulanma i\u015fine kesin \u00e7\u00f6z\u00fcm getirmi\u015f. Ekim \u2013 dikim i\u015fleri bittikten sonra uygun yerlerde suni g\u00f6letler haz\u0131rlanm\u0131\u015f. Buralarda bal\u0131k yeti\u015ftirilmeye ba\u015flanm\u0131\u015f. Aradan zaman ge\u00e7mi\u015f. \u00dclkenin bir\u00e7ok yerinde ba\u015faklar boy atmaya, sebzeler olgunla\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015f. Herkes, sevin\u00e7 i\u00e7indeymi\u015f. Sebzeler ve meyveler toplanm\u0131\u015f. Ambarlar \u00fcr\u00fcnle dolmu\u015f. B\u00fcy\u00fck ve k\u00fc\u00e7\u00fckba\u015f hayvanlar \u00e7ay\u0131rlarda, \u00e7imenlerde otlam\u0131\u015flar. Eskiden, zay\u0131fl\u0131ktan kemikleri say\u0131lacak halde olan hayvanlar geli\u015fmi\u015fler, semizle\u015fmi\u015fler.<\/p>\n
Ertesi y\u0131l tar\u0131m yap\u0131lan topraklar daha da geni\u015fletilmi\u015f. Tarlalara yeni tarlalar kat\u0131lm\u0131\u015f. Kendilerine yetecek kadar yiyecek yiyen fakir \u00fclkenin insanlar\u0131 daha bir h\u0131rsla, azimle i\u015flerine sar\u0131lm\u0131\u015flar. \u00c7ok \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flar. Hasat mevsiminden sonra \u00fcr\u00fcn fazlas\u0131n\u0131 elbise, ayakkab\u0131, kuma\u015f, ev e\u015fyas\u0131 gibi acil ihtiya\u00e7lar kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda kom\u015fu \u00fclkelerle takas etmi\u015fler. \u00d6nceleri bu \u00fclkenin ad\u0131n\u0131 anmayan yabanc\u0131 t\u00fcccarlar gelir, gider olmu\u015flar. Ticaret geli\u015fmeye ba\u015flam\u0131\u015f.<\/p>\n
Daha ertesi y\u0131l \u00fcr\u00fcn bol olmu\u015f. Elbise, ayakkab\u0131 gibi ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layan halk, \u00fcr\u00fcnlerini parayla satm\u0131\u015f. Eski ah\u015fap evler y\u0131k\u0131l\u0131p, yerine ta\u015ftan, tu\u011fladan, sa\u011flam, iki \u00fc\u00e7 katl\u0131 evler yapt\u0131rmaya ba\u015flam\u0131\u015flar. Padi\u015fah ise, iki katl\u0131 ah\u015fap saray\u0131n\u0131n tam kar\u015f\u0131s\u0131na b\u00fcy\u00fck bir saray yapt\u0131rm\u0131\u015f. Bu saraya ta\u015f\u0131nm\u0131\u015f. Eski saray Gezgin \u015eehmuz\u2019un ricas\u0131 \u00fczerine y\u0131kt\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f. Kap\u0131s\u0131na b\u00fcy\u00fck\u00e7e bir levha as\u0131lm\u0131\u015f. Levhaya Gezgin \u015eehmuz\u2019un \u015fu s\u00f6zleri yaz\u0131lm\u0131\u015f. \u201c Yok vard\u0131r. Var yoktad\u0131r. \u00d6nemli olan, yoktan var\u0131 ay\u0131r\u0131p \u00e7ekip almakt\u0131r. Yok bir tanedir. Bir yok, iki yok olmaz. Var yoktan ayr\u0131l\u0131rsa \u00e7o\u011fal\u0131r: \u0130ki olur, \u00fc\u00e7 olur, be\u015f olur. Yok var\u0131n geli\u015fmesini \u00f6nler, hapseder. Var yokun yoklu\u011funda var olur, varl\u0131k olur. \u201c<\/p>