Hareket eden taşlar

ABD’nin Kaliforniya ve Nevada eyaletlerinin sınırında bulunan Ölü Vadi denilen bölgede, Racetrack Playa adı verilen eski göl yatağındaki taşlar kendi kendine hareket ediyor. Racetrack Playa 2 km. genişliğinde, 5 km. uzunluğunda olan ve denizden 200 metre yükseklikteki, kuru, sert ve çatlamış bir zeminden oluşuyor.

Yürüyen kayalarla ilk kez 1955’te ABD’li jeolog George M. Stanley ilgilenmiş. Stanley’in varsayımına göre; kayaların hareket etmesinin nedeni buz ve rüzgardır. Soğuk havalarda bir grup kaya parçasının çevresinde buz tabakası oluşuyor. Rüzgar estikçe de buz tabakası çevreden kopuyor, böylece tıpkı bir yelkenlinin su yüzeyinde süzülmesi gibi, kayalar da buz tabakasıyla birlikte kayıyorlar. Bu yaklaşım uzun yıllar doğru olarak kabul edilmiş. Ancak, küçük taşlar için geçerli olabilecek bu teori ağırlığı 320 kg.’ı bulan kayalar için mantıklı bir görüş olarak kabul görmemiş.

Bu olayın nedenleriyle ilgili bilim adamları 4 tahmin yürütmüş:

1. Bölgenin iklimi kurak. Yağmur yılda 5 cm. civarında yağıyor. Yüzeyi silt ve kilden oluşan bu kurumuş tuz gölünü de yağan yağmur kayganlaştırıyor. Taşlar da bu kaygan zeminde hareket ediyorlar denliyor.

2. Diğer tahmin ise rüzgarla hareket ettikleri yönünde. Yörede esen rüzgar güneybatıdan kuzeydoğuya doğru esiyor. Birçok kayan kayanın yönü de bu doğrultuda. Yağmur yağdığında zemin ıslakken, sert rüzgar kayaları yavaş yavaş hareket ettiriyor.

3. Hayvanlar veya insanlar tarafından hareket ettirildikleri. (Çölün ortası-Bazı kayalar 300 kg. ağırlığında)

4. Buz yardımıyla hareket ediyorlar. Bazı yıllarda gölün tabanı ince bir buz tabakasıyla kaplanıyor. Kuvvetli rüzgar buz tabakasını kayalarla birlikte hareket ettiriyor. Bu sav fazla tutarlı bulunmuyor çünkü hareket eden buz tabakası yüzeyde bir iz bırakması gerekirken bu izlere yüzeyde rastlanmıyor.

Eski sitemizdeki yorumlar…

ARDA SAKA 6/A – 03.10.2011

Çok ilginç